Η τεστοστερόνη συνήθως κατατάσσεται στην ανδρική υγεία. Όμως στο μεγαλύτερο μέρος της ενήλικης ζωής ο γυναικείος οργανισμός παράγει περισσότερη τεστοστερόνη από οιστρογόνα, στις ωοθήκες και στα επινεφρίδια, και αυτή παίζει ρόλο στην επιθυμία, στην ενέργεια και στο πώς αντέχουν μύες και οστά με την ηλικία. Τα επίπεδα πέφτουν σταδιακά από τα είκοσι και πολύ πιο απότομα μετά την αφαίρεση και των δύο ωοθηκών.
Πολλές γυναίκες αντιλαμβάνονται την αλλαγή ως απώλεια επιθυμίας που δεν ταιριάζει με όσα νιώθουν για τον σύντροφό τους, και ακούνε ότι φταίει το άγχος ή απλώς η ηλικία. Ο οδηγός εξηγεί πώς εκδηλώνεται η χαμηλή τεστοστερόνη στις γυναίκες, τι μπορούν και τι δεν μπορούν να δείξουν οι εξετάσεις αίματος, τι δείχνει η έρευνα για τη θεραπεία και πώς την προσεγγίζουμε στην Alpha Medical στη Λεμεσό.
Σημάδια ότι η τεστοστερόνη μπορεί να είναι χαμηλή
Το σύμπτωμα με τη σαφέστερη σύνδεση με τη χαμηλή τεστοστερόνη είναι μια επίμονη πτώση της σεξουαλικής επιθυμίας που προκαλεί δυσφορία. Συχνά συνοδεύεται από άλλες αλλαγές, οι οποίες όμως έχουν πολλές πιθανές αιτίες, γι' αυτό είναι λόγος για αξιολόγηση και όχι από μόνες τους για συνταγή:
- Χαμηλή επιθυμία και λιγότερες σεξουαλικές σκέψεις, ακόμη και σε καλή σχέση
- Λιγότερη διέγερση και πιο αδύναμος ή πιο δύσκολος οργασμός
- Χαμηλή ενέργεια και πιο «επίπεδη» αίσθηση ευεξίας
- Απώλεια μυϊκού τόνου παρά την άσκηση
- Συμπτώματα που ξεκίνησαν μετά την αφαίρεση των ωοθηκών ή γύρω από την περιεμμηνόπαυση
Τι μπορούν και τι δεν μπορούν να δείξουν οι εξετάσεις αίματος
Αυτό εκπλήσσει πολλές γυναίκες: καμία τιμή τεστοστερόνης δεν ξεχωρίζει αξιόπιστα τις γυναίκες που θα ωφεληθούν από τη θεραπεία από όσες δεν θα ωφεληθούν. Η Παγκόσμια Δήλωση Συναίνεσης για τη θεραπεία με τεστοστερόνη στις γυναίκες, που δημοσιεύθηκε το 2019 από διεθνή ομάδα ιατρικών εταιρειών, αναφέρει ότι η διάγνωση βασίζεται στα συμπτώματα και στο ιστορικό, όχι μόνο σε έναν αριθμό στο αίμα.
Οι εξετάσεις αίματος παραμένουν απαραίτητες. Δίνουν μια βάση πριν από τη θεραπεία, αποκλείουν άλλες αιτίες όπως προβλήματα θυρεοειδούς ή αναιμία, και δείχνουν αν τα επίπεδα μένουν στο φυσιολογικό γυναικείο εύρος μόλις ξεκινήσει η θεραπεία. Μετράμε ολική τεστοστερόνη και SHBG, μαζί με οιστραδιόλη, FSH, θυρεοειδική λειτουργία και γενική αίματος.
Τι κάνει η θεραπεία σύμφωνα με την έρευνα
Μια μετα-ανάλυση του 2019 στο The Lancet Diabetes & Endocrinology συγκέντρωσε τις τυχαιοποιημένες μελέτες τεστοστερόνης σε γυναίκες. Σε σύγκριση με εικονικό φάρμακο, η τεστοστερόνη βελτίωσε την επιθυμία, τη διέγερση, τον οργασμό, την ευχαρίστηση και τον αριθμό ικανοποιητικών σεξουαλικών επαφών, και μείωσε τη δυσφορία γύρω από το σεξ. Η τεστοστερόνη μέσω του δέρματος δεν άλλαξε τη χοληστερόλη, ενώ οι μορφές από το στόμα αύξησαν την LDL, γι' αυτό χρησιμοποιούμε διαδερμική θεραπεία.
Σε μια μεγάλη μελέτη με μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που δεν έπαιρναν οιστρογόνα, ένα αυτοκόλλητο τεστοστερόνης πρόσθεσε περίπου δύο ικανοποιητικές σεξουαλικές επαφές τον μήνα, έναντι λιγότερης από μία με το εικονικό φάρμακο. Το αποτέλεσμα είναι πραγματικό και ουσιαστικό για πολλές γυναίκες, αλλά δεν λύνει τα πάντα: τα δεδομένα είναι ισχυρότερα για την επιθυμία και τη σεξουαλική λειτουργία και ασθενέστερα για τη διάθεση, την ενέργεια ή τη γνωστική λειτουργία.
Παρενέργειες και πώς τις αποφεύγουμε
Ο στόχος είναι να επιστρέψει η τεστοστερόνη στο εύρος που είχε η γυναίκα πριν από την εμμηνόπαυση, όχι ψηλότερα. Σε αυτές τις δόσεις οι πιο συχνές παρενέργειες είναι ήπια ακμή και λίγη επιπλέον τριχοφυΐα στο σημείο όπου απλώνεται η κρέμα. Αλλαγές όπως βαθύτερη φωνή προκύπτουν από δόσεις πολύ πάνω από το γυναικείο εύρος, και αυτό ακριβώς αποτρέπει η παρακολούθηση.
Ελέγχουμε τα επίπεδα στο αίμα περίπου έξι εβδομάδες μετά την έναρξη και στη συνέχεια περιοδικά. Αν δεν υπάρχει ουσιαστικό όφελος μέσα σε περίπου έξι μήνες, σταματάμε, όπως συστήνει η δήλωση συναίνεσης, αντί να συνεχίζουμε με την ελπίδα.
Τεστοστερόνη μαζί με HRT
Οι περισσότερες γυναίκες που ξεκινούν τεστοστερόνη βρίσκονται σε περιεμμηνόπαυση ή εμμηνόπαυση, και πολλές ήδη παίρνουν οιστρογόνα και προγεστερόνη στο πλαίσιο ορμονικής θεραπείας υποκατάστασης (HRT). Τα οιστρογόνα έρχονται πρώτα: αντιμετωπίζουν τις εξάψεις, τον ύπνο και την κολπική ξηρότητα, και αυξάνουν την SHBG, που δεσμεύει την τεστοστερόνη, οπότε τα συμπτώματα μιας γυναίκας μπορεί να αλλάξουν όταν ρυθμιστεί σωστά η HRT. Η τεστοστερόνη προστίθεται μετά, αν η χαμηλή επιθυμία επιμένει.
Ο οδηγός μας για την HRT στην εμμηνόπαυση καλύπτει αναλυτικά την πλευρά των οιστρογόνων και της προγεστερόνης.
Πώς το προσεγγίζουμε στην Alpha Medical
Κάθε γυναίκα ξεκινά με συνάντηση με γιατρό που ασχολείται με τη γυναικεία ορμονική υγεία, για τα συμπτώματα, τον κύκλο και το αναπαραγωγικό ιστορικό, τη σχέση και τους στόχους. Μετά κάνουμε το πάνελ αίματος, το εξετάζουμε μαζί σας και συμφωνούμε ένα πλάνο, που μπορεί να ξεκινά με HRT, τεστοστερόνη, και τα δύο ή κανένα.
Η θεραπεία είναι μια μικρή ημερήσια δόση διαδερμικής τεστοστερόνης, ένα κλάσμα της ανδρικής δόσης, με προγραμματισμένες εξετάσεις και επανελέγχους. Γυναίκες έρχονται στην κλινική μας στη Λεμεσό από τη Λευκωσία, τη Λάρνακα και την Πάφο, και πολλοί επανέλεγχοι μετά την πρώτη επίσκεψη μπορούν να γίνουν εξ αποστάσεως.
Έτοιμοι για το επόμενο βήμα; Κλείστε ραντεβού στη σελίδα επικοινωνίας ή ζητήστε παρακάτω έναν εισαγωγικό οδηγό για HRT.